Leita ķ fréttum mbl.is
Embla

Fęrsluflokkur: Stjórnmįl og samfélag

ŚTrįsar INNrįs - ręša mķn um frķverslunarsamning viš Kķna

Ķ dag ręšum viš um frķverslunarsamning viš alžżšulżšveldiš Kķna. Hann mun renna greišlega ķ gegnum žingiš įn nokkurra vandkvęša enda allir flokkar nema Pķratar hlynntir žvķ aš samžykkja samninginn. Segja mį aš viš séum aš fullgilda Silkileiš noršursins en undirbśningur hennar hófst fyrir allnokkru sķšan. Kapphlaupiš um aušlindir į noršurslóšum er hafiš, žar sem gullęši mun renna į fólk og fyrirtęki žar sem Ķslendingar halda aš žeir fįi braušmola af borši kķnverska drekans į slóšum eyšileggingar og aršrįns aušlinda sem tališ er aš meš svokallašri nżtingu geti stofnaš lķfrķki jaršar ķ enn frekari vį. En žaš er allt ķ lagi, viš fįum ódżrt dót frį Kķna, fįum fķna merkjavöru į spotprķs sem fólk vinnur į nęturnar ķ žręlabśšum og hverjum er svosem ekki sama žó aš einhver žurfi aš žjįst eša deyja fyrir neysluna okkar, žaš myndi hvort er eš bara einhver annar fara illa meš žetta fólk ef viš gerum žaš ekki. Hverjum er svo sem ekki sama žó aš ašrar žjóšir sem hafa gert skilyrt lįn og samninga viš alžżšulżšveldiš séu oršnar žręlakistur og séu aršręndar į mešan braušmolarnir falla okkur ķ skaut į spotprķs. Hverjum er ekki sama žó aš verndašir skógar séu ķ skjóli spillingar hreinsašir og lóšsašir beint um borš ķ kķnversk kargóskip og lenda svo inn ķ okkar stofu meš smį krókaleiš. Žetta er svo ódżrt og gott fyrir žjóšarbśiš okkar.

Žaš er gaman aš hafa svo öflugan utanrķkisrįšherraforseta aš hann hefur setiš sleitulaust į nęrri 5 kjörtķmabil og skreytir inngang aš opinberum hķbżlum sķnum meš myndum af sér og algóšum kommśnista foringjum og hersveitum žeirra. Žessi utanrķkisrįšherra er jafnframt forseti lżšveldisins Ķslands og hefur veriš ötull talsmašur tveggja póla, fengiš veršlaun fyrir umhverfisverndarlausir ķ jaršvarmahugsjón og vill į sama tķma opna meš alvöru silkiborša silkileiš noršursins. Žaš var Ma Kai sem stašfesti aš Silkileiš Noršursins sé sameiginlegur draumur ķslenskra rįšamanna sem og kķnverskra, en hann kom nżveriš til Ķslands aš undirlagi ķslenskra stjórnvalda. Ķslenskir fjölmišlar hafa algerlega brugšist hlutverki sķnu aš halda žjóšinni upplżstri um mikilvęg mįlefni er varša hagsmuni žjóšarinnar, nś eins og fyrir hruniš. Heimsókn žessa valdamikla rįšamanns hefur nįnast enga umfjöllun ķ ķslenskum fjölmišlum. Enginn veit nįkvęmlega hvers vegna kķnverska varaforsętisrįšherranum var bošiš til Ķslands. Ķ stuttri frétt į heimasķšu forsętisrįšuneytisins er fjallaš um samtal Sigmundar Davķšs Gunnlaugssonar og Ma Kai. Ķ lok fréttarinnar frį rįšuneytinu kemur fram aš kķnverski rįšherrann bauš forsętisrįšherra Ķslands aš heimsękja Kķna viš fyrsta tękifęri.

Samkvęmt blogginu meš kvešju frį Kķna birtist birtist frétt um heimsókn Ma Kai til Ķslands į Xinhua sem er ašalfréttaveita kķnverskra rķkisins. Samkvęmt blogginu er sama frétt höfš oršrétt eftir ķ fleiri kķnverskum fjölmišlum. Meš leyfi forseta ętla ég aš leyfa mér aš vitna ķ bloggiš: "Ķ fyrirsögn fréttarinnar segir aš Ma Kai hafi įtti fund ķ Reykjavķk meš Ólafi Ragnari Grķmssyni, forseta Ķslands. Vitnaš er ķ Ma sem segir mešal annars aš į milli landanna rķki gagnkvęmt traust og einlęgur vinskapur. Žį er vitnaš ķ Ólaf Ragnar sem segir aš ķ kjölfar ķslensku fjįrmįlakreppunnar hafi veriš mikilvęgt aš efla višskipti og fjįrhagslega samvinnu milli landanna. Žessa samvinnu žurfi aš žróa betur og hrašar er haft eftir Ólafi. Lokaorš fréttarinnar eru žó einna athyglisveršust en žar segir aš Ķsland óski eftir žvķ aš žróa "silkileiš noršursins" meš Kķna.

Ķ framhaldi af heimsókn Ma Kai hóf utanrķkisrįšherra Ķslands upp raust sķna ķ vištali į Bloomberg fréttavefnum og sagši aš viš Ķslendingar ęttum aš nżta žann įhuga sem Kķnverjar sżna Ķslandi, en gera žaš į okkar forsendum.

Nś er ekki vķst aš forsendur Ķslendinga geti rįšiš feršinni ķ samningum viš stórveldi. Kķna er fjölmennasta rķki veraldar en į Ķslandi bśa um 320.000 manns. Kķnverjar gera allt į eigin forsendum og eru mjög góšir ķ žvķ. Stjórnvöld ķ Kķna eru žekkt fyrir įętlanagerš og skipuleggja žį gjarnan langt fram ķ tķmann. Žau eru heldur ekki žekkt fyrir aš bjóša samvinnu viš önnur lönd nema fį eitthvaš ķ stašinn.

Framtķšarsżn kķnverskra yfirvalda viršist miša aš žvķ aš tryggja góšar samgöngur fyrir kķnverskar vörur til Evrópu, einskonar nśtķma silkileiš. Mišstöšvar til uppskipunar og annarskonar athafnasvęši eru mikilvęgur hluti af slķkum įętlunum. Kaup Kķnverja į hafnarsvęšum ķ Grikklandi styšja žessa kenningu sem og įhugi žeirra į Ķslandi og noršurslóšum.

Fyrir okkur Ķslendinga er nś naušsynlegt aš fį aš vita hvort ķslensk stjórnvöld séu ķ fullri alvöru aš vinna aš žvķ aš gera Ķsland aš einhverskonar kķnverskri bensķnstöš į žessari nżju leiš frį Kķna til Evrópu."

Forseti
Aršrįn kķnverskra rķkisfyrirtękja į aušlindum žjóša sem alžżšulżšveldiš hefur gert frķverslunarsamninga viš hefur afhjśpast hęgt og bķtandi og er žeirra helsta ašferšafręši er į žann veg aš kķnverski alžżšubankinn bżšur hagfelld lįn žó hįš miklum skilyršum. Ķ sumum tilfellum er skilyršin į žann veg aš kķnversk rķkisfyrirtęki og undirfyrirtęki žeirra fį skilyrtan einkarétt į aušlindum žjóšanna, gasi, olķu, góšmįlmum, trjįm, og svo mętti lengi telja ķ ca 50 įr. Žess mį geta aš aušlindirnar eru fluttar millilišalaust og oft meš miklum tilkostnaši fyrir viškvęm landsvęši žessara landa. Engir braušmolar falla ķ skaut alžżšu žessara landa, einu braušmolarnir lenda ķ vösum spilltra embęttismanna og stjórnmįlamanna. Hrikalegar sögur hafa heyrst frį ašbśnaši og kjörum verkafólks ķ žessum žróunarlöndum, löndin fyllast sķšan af ódżrum kķnverskum vörum og innlendar vörur eiga hreinlega ekki séns ķ aš keppa viš žessar vörur ķ veršlagi og mörg smęrri og mešalstór fyrirtęki hafa hreinlega žurrkast śt meš ótrślegum hraši į žessum slóšum. En žetta į ekki bara viš stan rķkin, Afrķku rķkin eša latnesku Amerķku, žeir seilast nś dżpra inn ķ Evrópu og nś sķšast nįš ótrślegum völdum į Gręnlandi ķ efnahagslegum skilningi, žó ber aš hafa ķ huga hinir nżju alžżšulżšveldisnżlenduherrar hafi lķtiš lįtiš sig varša mannréttindi, nįttśruvernd eša hagsęld žeirra žjóša sem žau hafa gert stórfķna samninga viš. Samninga sem hvort er eš eru aldrei virtir.

Alžżšubanki vina okkar ķ austri gerši tilboš ķ aš kaupa einn af hrunabönkunum okkar. En enginn hefur tekiš saman alla žręšina ķ alvöru fréttaskżringu. Eina manneskjan sem hefur alltaf stašiš vaktina og reynt aš vekja okkur til umhugsunar į hvaša vegferš viš erum gagnvart kķnverskum yfirvöldum og žeirra leppum er rannsóknarbloggarinn Lįra Hanna, ég ętla aš vķsa ķ fęrslu frį henni ķ dag meš leyfi forseta:"Engin umręša hefur fariš fram ķ samfélaginu um žennan frķverslunarsamning milli stęrstu og fjölmennustu žjóšar heims og einnar minnstu. Ašrar Evrópužjóšir hafa enga reynslu af frķverslunarsamningi viš Kķna - enda hafa žęr ekki gert slķkan samning. Mér vitanlega hafa engar rannsóknir fariš fram į hugsanlegum afleišingum slķks samnings. 

Ekki hefur heldur fariš fram nein umręša um annan samning sem geršur er samhliša frķverslunarsamningnum - vinnumįlasamning einhvers konar.

Samskipti einnar minnstu žjóšar heims og žeirrar stęrstu og fjölmennustu žykir ekki fréttaefni - a.m.k. ekki hjį žeirri litlu sem sś stóra getur kramiš meš litlafingri eins og flugu. Ef eitthvaš kemur upp, og žaš mun gerast, getum viš ekki stólaš į ašstoš Evrópurķkja žar sem nśverandi rķkisstjórn og forsetinn hafa snśiš baki viš į rudddalegan hįtt." Tilvitnun lķkur.

Žaš er kannski ekki nein tilviljun aš ķ gęr var gefiš śt žrišja sérleyfiš til rannsókna og vinnslu olķu og gass į drekasvęšinu og langstęrsta leyfiš eša 60% hlut hlaut kķnverska rķkisfyrirtękiš CNOOC, sem er reyndar bśiš aš gera aš dótturfyrirtękinu CNOOC ķsland ehf.

Ég er mešvituš um aš žessi frķverslunarsamningur er haglega saminn og inn ķ hann ofin falleg orš eins og t.d. mannréttindi, fullveldi, hugsjónir og frišur. Ég er ekki ķ neinum vafa um aš ķslenska samninganefndin hafi stašiš sig mjög vel og nįš tķmamótasamning viš Alžżšu"lżš"veldiš Kķna. Hśrra fyrir žvķ. Žaš er ekki žeim aš kenna aš samningsžjóširnar, bęši Ķsland og Kķna, munu sennilega ekki virša samninginn til hins ķtrasta enda bįšar žjóšir heimsžekktar fyrir aš skauta į grįu svęšunum. Löglegt en sišlaust er mįlshįttur sem fest sig hefur ķ sessi hjį žeim sem meira mega sķn og kunna aš snśa sig śr višjum laga eins og hįll įll ķ stórmöskva neti, žvķ kerfiš er grisjótt, žaš vita allir.

Žegar ég lżsti yfir įhyggjum mķnum ķ tengslum viš žennan samning į Alžingi og óskaši eftir žvķ aš viš myndum stķga varlega til jaršar og grandskoša samninginn innan žings, og lżsti yfir ósk um aš žingmenn kynntu sér af kostgęfni sögu samningsrofa vķšsvegar um heim, žį var lķtiš gert śr varnašaroršum mķnum. Ég óttast aš allt of fįir kynni sér žessa sögu, žaš er žó hęgt aš lesa sér til um vafasama starfshętti kķnverskra fyrirtękja ķ žróunarlöndum ķ bókinni "China“s Silent Army".

Žaš eru svo margar hęttur sem okkur ber aš varast og nś žegar höfum viš gert vinum okkar į Tęvan óleik meš žvķ sem stendur ķ samningum og myndi ég vilja aš fólk gerši sér grein fyrir žvķ sem veriš er aš višurkenna ķ okkar nafni śti ķ hinum stóra heimi, en ķ lokaoršum samningsins stendur eftirfarandi: “Ķsland fylgir žeirri stefnu aš Kķna sé eitt og óskipt rķki og styšur frišsamlega žróun samskipta yfir sundiš og žį višleitni aš Kķna sameinist į nż meš frišsamlegum hętti. Kķna metur mikils fyrrnefnda afstöšu rķkisstjórnar Ķslands.”

Hvaš žżšir žetta.? Jś, žaš hefur veriš stefna Ķslendinga aš višurkenna sameinaš Kķna, sem er meš öšrum oršum aš višurkenna hernįm Kķna ķ Tķbet og einangrunarstefnu gagnvart Tęvan til aš innlima žaš inn ķ móšurlandiš. Žaš sem mér finnst žó sorglegast viš žennan texta er aš viš styšjum višleitni aš Kķna sameinist į “nż” meš “frišsamlegum” hętti. Višleitni Kķna hefur langt ķ frį veriš frišsamleg, 122 Tķbetar hafa kveikt ķ sér sķšan 2009, ķ žeirri von aš įkall žeirra um hjįlp verši veitt įheyrn einhversstašar ķ heiminum. Ķ Tķbet hafa kķnversk yfirvöld stundaš menningarlegt žjóšarmorš, žaš getur varla talist frišsamlegur hįttur viš sameiningu. Žį eru fjöldamörg dęmi um aš Kķna hafi samiš Tęvan śt śr löndum ķ tengslum viš svona samninga og žaš hlżtur aš vera umhugsunarvert aš žeir vildu ekki semja ķ gegnum EFTA sem er miklu betri kostur žvķ žar erum viš ķ vari sem geršardómur EFTA bżšur upp į ef Kķnverska alžżšulżšveldiš skyldi taka upp į žvķ aš fara į svig viš samninginn:

Hér er svo aš lokum bókum mķn ķ nefndarįlitinu:  Birgitta Jónsdóttir er įheyrnarfulltrśi ķ utanrķkismįlanefnd og er ekki samžykk įliti žessu. Andstaša hennar lżtur m.a. aš stöšu mannréttindamįla ķ Kķna, ž.m.t. kśgun kķnverskra stjórnvalda į Tķbetum (sbr. 206. mįl į 143. löggjafaržingi) og öšrum žjóšarbrotum, naušungarvinnu fanga og skertu tjįningarfrelsi, og enn fremur af misgóšri reynslu Nżja-Sjįlands af frķverslunarsamningi viš Kķna. Birgitta deilir įhyggjum sem koma fram ķ umsögnum frį m.a. Alžżšusambandi Ķslands sem mótmęlir haršlega samžykkt samningsins į žeim grundvelli aš kķnversk stjórnvöld višurkenni ekki mannréttindi og vinnuverndarréttindi kķnversks verkafólks. Žvķ telur žingmašurinn afar ólķklegt, žrįtt fyrir góš fyrirheit sem gefin eru ķ samningnum og umfjöllun um hann, aš samningurinn muni bęta mannréttindavernd ķ Kķna. Žvert į móti muni samžykkt samningsins veikja stöšu žeirra sem hįš hafa barįttu fyrir mannréttindum žar ķ landi.

 

Ég vona innilega aš ég verši ekki sannspį.

 


Gjörningurinn: Žéttum rašir stjórnarliša

Forseti

Hér tek ég žįtt ķ gjörningnum žéttum rašir stjórnarliša. Ég spyr: hvernig mį skapa traust ķ brotnu samfélagi okkar? Ég held aš vantrausts yfirlżsing sett fram af vanhugsun og sérhagsmunum sé ekki til žess falliš.Ég į ķ engum vandręšum meš aš lżsa yfir vantrausti į žessa rķkisstjórn og mešan ég er aš žvķ aš žį vil ég nota tękifęriš og lżsa yfir vantrausti į Sjįlfstęšisflokkinn.

Forseti Ég skora į žing og žjóš aš fylkja sér um samfélagssįttmįlan okkar sem mun endurspeglast ķ tillögum stjórnlagarįšs. Ég skora į okkur öll aš gera allt sem ķ okkar valdi stendur til aš hefja hér alvöru uppstokkun į kerfinu og beita okkur fyrir réttlętismįlum eins og afnįm verštryggingar, segja skiliš viš AGS, upptöku nżs gjaldmišils og aš setja fram alvöru tölur um lįgmarksframfęrslu og fylgja žeim tillögum. Kreppan er rétt aš byrja. Žaš er ekki hęg aš réttlęta aš halda įfram į žeirri braut sem viš erum nś.

Rķkisstjórnin heldur sennilega velli og hśn mun halda įfram į žeirri vegferš sem hśn hefur veriš į sķšan hśn tók viš žessu erfiša bśi og žaš er ljóst aš ekki mun lķša į löngu įšur en aš önnur vantrausts tillaga veršur borin fram nema aš rķkisstjórnin hafi dug og žor til aš stokka upp hjį sér.

Žvķ legg ég svo til og męli meš aš hęstvirtur forsętisrįšherra og hęstvirtur fjįrmįlaherra segi af sér. Ég męli ekki meš aš žingrof verši samžykkt žvķ žaš er einfaldlega sett til höfušs stjórnarskrįrbreytinum og almennum lżšręšisumbótum sem og umbótum ķ kvótakerfinu.

Jį žaš er meš óbragši ķ munni sem ég stend hér og stend frammi fyrir žeim valkosti aš ef ég sit hjį er ég aš styšja viš nśverandi įstand og ef ég samžykki vantraust žį er ég aš taka žįtt ķ örvęntingufullum leikžętti formanns sjįlfsstęšisflokksins. Hvorugur kosturinn er mér įsęttanlegur žvķ höfšum viš fariš fram į aš atkvęšagreišslunni um vantraust verši skipt ķ tvennt. Kosiš veršur um vantraust sérstaklega og sķšan um žingrof 11. maķ. Utanžingstjórn gęti veriš lang skynsamlegasti kosturinn ef svo ólķklega vill til aš vantraust verši samžykkt. Žingrof er ešlilegra ķ samhengi viš žjóšaratkvęšagreišslur um stjórnarskrįrbreytingar en ekki nśna.


Oršręšan sem skömm er aš

Ég fanga žvķ aš žjóšin fįi aš kjósa um framtķš sķna ķ dag. Mér finnst aftur į móti sorglegt hvert umręšan er komin og sannfęrš um aš bęši mešal žeirra sem segja jį og nei séu góšar manneskjur sem og sišspillingar. Žaš hefur nįkvęmlega engin įhrif į žaš hvernig ég kżs.
 
Žaš er svo mikilvęgt fyrir okkur aš lęra aš rökręša og hafa skošanaskipti įn žess aš fara śt ķ svona mikla heift og reiši. Ég skora į alla aš tóna ašeins nišur umręšuna sem viršist vera komin śt ķ öfga sem mér finnst til hįborinnar skammar. 

Neyšarkall frį ķslenskum borgurum til AGS og ESB

Aš frumkvęši Gunnars Tómassonar, hagfręšings og fyrrverandi rįšgjafa hjį Alžjóšagjaldeyrissjóšnum, og fleiri Ķslendinga var mešfylgjandi bréf sent til Dominiques Strauss-Khans, framkvęmdastjóra Alžjóšagjaldeyrissjóšnum, og José Manuels Barrosos, forseta Framkvęmdarstjórnar Evrópusambandsins. Bréfiš var sent til žeirra ķ ljósi žess lykilshlutverks sem AGS og ESB skipušu ķ nóvember 2008 žegar samningavišręšurnar vegna Icesave hófust.

Į žessum tķma setti AGS fram spįr um efnahagshorfur Ķslands og gengiš var frį samkomulagi um aš ef efnahagsžróun landsins yrši umtalsvert verri en žessar spįr geršu rįš fyrir žį gęti Ķsland fariš fram į višręšur viš Bretland og Holland vegna žeirra žįtta sem liggja til grundvallar frįvikinu og um sjįlft višfangsefniš Icesave.Nżlegt mat AGS į žróuninni į įrunum 2009 til 2010 og spįr fyrir 2011 til 2013 gefa mun verri mynd en fyrri spįr.

Bréfritarar hafa įhyggjur af žvķ aš nśverandi frumvarp um Icesave-samninginn, sem veršur lagt fyrir ķ žjóšaratkvęšagreišslunni 9. aprķl n.k., endurspegli ekki žessa neikvęšu žróun. Žvķ fara bréfritarar žess į leit viš AGS og ESB aš žessar stofnanir„geri ķtarlegt og sjįlfstętt endurmat į skuldažoli Ķslands annars mun vanhugsuš śrlausn Icesave-mįlsins žröngva Ķslandi ķ ósjįlfbęra erlenda skuldagildru.“

 

Reykjavķk 28. mars 2011

Hr. Dominique Strauss-Kahn
framkvęmdarstjóri
Alžjóšagjaldeyrissjóšsins
Washington
, DC 20431
USA

/
Hr. José Manuel Barroso
forseti Framkvęmdarstjórnar Evrópusambandsins
1049 Brussels, Belgium

Kęri, hr. Strauss-Kahn. / Kęri, hr. Barroso.

Eftir hrun ķslenska bankakerfisins ķ október 2008 féll verg landsframleišsla (VLF) um 25% į nęstu tveimur įrum eša śr 17 milljöršum bandarķkjadala nišur ķ 12‚8 milljarša bandarķkjadala (USD). Ef spį Alžjóšagjaldeyrissjóšsins (AGS) um 14,8% vöxt vergrar landsframleišslu nęstu žrjś įrin gengur eftir mun hśn nema 14,7 milljöršum bandarķkjadala įriš 2013 og vera 13% lęgri en įriš 2008.

Horfurnar eru ašeins skįrri ef miš er tekiš af vergri landsframleišslu į stöšugu veršlagi ķ ķslenskum krónum . AGS spįir aš įriš 2013 verši verg landsframleišsla um 2-3% lakari en įriš 2008 sem žżšir aš hśn veršur 4-6% lęgri en AGS spįši ķ nóvember 2008.

Meš öšrum oršum žį eru efnahagshorfur Ķslands umtalsvert lakari en gengiš var śt frį viš gerš svoköllušu Brussels višmiša fyrir ICESAVE samninga sem ašilar mįlsins samžykktu undir handleišslu viškomandi stofnunar Evrópusambandsins (ECOFIN) ķ nóvember 2008.

Jafnframt telur AGS aš vergar erlendar skuldir Ķslands ķ lok įrsins 2009 hafi veriš um 308% af vergri landsframleišslu. Žaš žżšir nęrri tvöfalt žaš 160% hlutfall sem sjóšurinn spįši ķ nóvember 2008. Ķ skżrslu AGS um Ķsland, dagsettri 22. desember 2010, er žvķ spįš aš vergar erlendar skuldir Ķslands muni nema 215% af vergri landsframleišslu ķ įrslok 2013 (sjį töflu 3, bls. 32 ķ umręddri skżrslu) eša lišlega tvöfalt žaš 101% hlutfall sem spįš var ķ nóvember 2008 (sjį töflu 2, bls. 27 ķ sama riti).

Vergar erlendar skuldir Ķslands ķ lok 2009 voru langt umfram žaš 240% hlutfall  af vergri landsframleišslu sem starfsmenn AGS mįtu sem „augljóslega ósjįlfbęrt” ķ skżrslu žeirra sem er dagsett 25. nóvember 2008 (sjį bls. 55 ķ žessari skżrslu).

Meginmarkmiš žess samningaferils um ICESAVE sem hleypt var af stokkunum ķ nóvember 2008 var aš tryggja uppgjör į flóknum mįlum sem viškomandi ašilar, aš meštöldum ESB og AGS, voru einhuga um aš leiša til farsęllar lausnar samhliša endurreisn ķslenska hagkerfisins. 

Viš undirritašir Ķslendingar höfum verulegar įhyggjur af žvķ aš fyrirliggjandi drög aš samkomulagi um ICESAVE samrżmist ekki žessu meginmarkmiši, og vķsum ķ žvķ sambandi til umsagna AGS um žróun og horfur varšandi innlendar hagstęršir og erlenda skuldastöšu Ķslands hér aš ofan.  

Žvķ förum viš žess viršingarfyllst į leit viš ESB og AGS aš žessar stofnanir takist į hendur ķtarlegt og sjįlfstętt endurmat į skuldažoli Ķslands svo aš vanhugsuš śrlausn ICESAVE-mįlsins žröngvi ekki Ķslandi ķ ósjįlfbęra erlenda skuldagildru.

Viršingarfyllst,

Gunnar Tómasson, hagfręšingur

 

Įsta Hafberg, hįskólanemandi

Gunnar Skśli Įrmannsson, lęknir

Helga Žóršardóttir, kennari

Jakobķna Ingunn Ólafsdóttir, stjórnsżslufręšingur

Lilja Mósesdóttir, žingmašur Vinstri gręnna

Rakel Sigurgeirsdóttir, framhaldsskólakennari

Sigurjón Žóršarson, formašur Frjįlslynda flokksins

Vigdķs Hauksdóttir, žingmašur Framsóknarflokksins

Žór Saari, žingmašur Hreyfingarinnar

Žóršur Björn Siguršsson, starfsmašur Hreyfingarinnar


Sišferšisleg togstreita frišarsinna

Žetta įr hefur veriš markaš sögulegum višburšum ķ Mišausturlöndum og ķ Noršur Afrķku. Almenningur hefur bošiš valhöfum byrgin og ķ sumum tilfellum nįš fram lżšręšisumbótum sem fįir hefšu trśaš aš vęru mögulegir fyrir nokkrum mįnušum sķšan.


unknown.jpg

Bylgja mótmęla og umbyltinga undanfarna mįnuši hefur hrakiš hvern einręšisherrann af öšrum frį völdum og įkall ungs fólks eftir breytingum hefur smitaš frį sér von um heim allan aš hęgt sé aš umbylta óréttlęti og kśgun meš samstöšu almennra borgara.


Višbrögš yfirvalda viš mótmęlabylgjunni hafa veriš margžętt, ķ Egyptalandi og vķšar var ašgangi almennings aš netinu og farsķmanetum lokaš. Yfirvöld hafa beitt hermönnum og sérsveitum gegn samborgurum sķnum. Slķk valdbeiting hefur žó yfirleitt oršiš til žess aš fleira fólk įkvaš aš streyma śt į götur og į endanum hafa yfirvöld séš aš slķk ašferšafręši gęti ašeins leitt til fullkominnar upplausnar ef ekki yrši viš kalli mótmęlenda.


Ķ Lķbżu, Jemen, Sżrlandi og Bahrain hafa valdsjśkir menn žó ekki skiliš aš žeirra tķmi er uppurinn og beiting hervalds gegn almennum borgurum sé ašeins leiš til glötunar en ekki sigurs til langtķma litiš.


Ég hef hlustaš į įkall margra žjóšarbrota og hópa um aš alžjóšasamfélagiš beiti sér til aš bjarga žeim frį slįtrun eša hęgfara žjóšarmorši og kallaš eftir žvķ aš alžjóšasamfélagiš bregšist viš. Ég hef fylgst nįiš meš įstandinu ķ Lķbżu ķ gegnu

gadhafi-militia-open-fire-amid-libya-protests-2011-02-25_l.jpg

m tengslanet mitt į Twitter, hlustaš į fréttir hjį BBC og horft į Al Jazeera. Fyrir u.ž.b. viku sķšan heyrši ég įtakalegt įkall frį fólkinu ķ borginni Bengasi en hśn er undir stjórn mótmęlenda ķ Lķbżu. Gaddafi hafši ķ hótunum ķ žarlendum fjölmišlum aš fara um borgina meš herliši sķnu og flęma svikara śt śr hśsum sķnum sem höfšu mótmęlt honum og kremja fólkiš eins og kakkalakka. Ég sį fyrir mér skelfileg fjöldamorš į almennum borgurum. Fólkiš ķ borginni kallaši eftir loftferšabanni og ég ķ einfeldni minni lét eftirfarandi haft eftir mér ķ ręšustól alžingis ķ utandagskrįrumręšum viš Utanrķkisrįšherra: “Ég var aš horfa į Al Jazeera ķ gęrkvöldi og hlusta į sķmtal viš fólk ķ borginni Bengasi žar sem žaš kallaši eftir žvķ aš žaš yrši sett į loftferšabann. Ég sį ķ morgun aš žaš stefnir ķ aš žaš verši fjöldamorš ķ Bengasi į nęstu dögum, innan 36 tķma. Hvaš gerir mašur žį ef mašur er frišarsinni? Ég verš aš višurkenna aš ég er ķ mikilli flękju meš žetta mįl, mér finnst žetta ekki sambęrilegt viš Ķrak, mér finnst žaš sem er aš gerast nśna ķ Noršur-Afrķku, Lķbżu og Bahrain og fleiri löndum, vera allt annars ešlis. Žetta snżst ekki um trśarbragšastrķš, heldur almenna borgara sem eru bśnir aš fį nóg af kśguninni. Ég tek undir meš hv. žm. Įrna Žór Siguršssyni aš žaš sé mjög mikilvęgt aš žetta fari undir hatt Sameinušu žjóšanna, ž.e.a.s. nęstu skref og ašgeršir. Ég verš aš segja aš ég styš loftferšabann eftir aš hafa hlustaš į almenning ķ Lķbżu kalla eftir ašgeršum.

Žį megum viš lķka beina sjónum okkar aš öšrum löndum eins og Bahrain. Ég horfši į myndband rétt ķ žessu sem er į netinu žar sem ég horfši upp į aš vopnlaus mašur var skotinn beint ķ hausinn af lögreglunni frį Sįdi-Arabķu og ég krefst žess aš Ķslendingar skori į ašra į alžjóšavettvangi aš slķta öllum stjórnmįlasamskiptum viš Sįdi-Arabķu sem sendi herinn sinn inn ķ Bahrain til aš slįtra almennum borgurum, viš eigum skilyršislaust bęši aš slķta, ef viš höfum stjórnmįlasamband viš žessa žjóš, og hvetja Bandarķkjamenn og Evrópusambandiš til aš slķta samstundis öllum samskiptum viš Sįdi-Araba."


Sķšan gerist žaš aš į skömmum tķma kemst öryggisrįšiš aš žeirri nišurstöšu aš žaš ętli aš verša viš bęši įkalli borgaranna ķ Bengasi sem og Arababandalagsins um loftferšabann. Ég horfši į beina śtsendingu Al Jazeera žegar įlyktunin var lesin upp og aš mér setti óendanlegri djśpstęšri sorg, sorg sem žó var kęfš aš einhverju leiti žvķ į sama skjį mįtti sjį mikinn fögnuš fólksins ķ Bengasi sem trśši žvķ aš hįski sį sem hafši fęrst óšum nęr var ei meir. En sorgin situr enn ķ mér žvķ strax į fyrsta degi tilrauna til aš verja lofthelgina varš ljóst aš ekki vęri hęgt aš verja loftiš flugumferš strķšstóla nema aš beita sömu tólum.


Ég hef jafnframt séš aš veriš er aš selja heimbyggšinni réttlętingu į miklu meiri hernaši en flest okkur sem vildum bregšast viš įkalli mótmęlenda ķ Lķbżu vildum trśa aš vęri žörf į. Ég vildi trśa žvķ aš hęgt vęri aš mynda verndarhjśp um borgina Bengasi įn žess aš stofna almenningi ķ hęttu en aušvitaš er žaš draumsżn ein og dęmigerš višbrögš viš ašstešjandi vį.


En ég verš aš spyrja mig ķ fullkominni vęgšarlausri hreinskilni hvaš hefši veriš hęgt annaš aš gera til aš varna žvķ aš žessu fólki yrši slįtraš og ég verš aš višurkenna aš ég hef fįtt um svör og žeir frišarsinnar sem ég hef talaš viš hafa jafnframt fįtt um svör. Og hvaš ef ekkert hefši veriš aš gert? Hefši ég žį getaš réttlętt fyrir mér aš žessu fólki hefši veriš fórnaš vegna žess aš hernašarķhlutun er ekki réttlętanleg? Hefši ég žį fordęmt alžjóšasamfélagiš fyrir aš gera ekki neitt til aš stoppa blóšbašiš? Sennilega, ég hef fordęmt og fyllst hrylling į žvķ hvernig fariš hefur veriš meš almenning ķ Palestķnu, Tķbet, Rśanda, Kongó, Fķlabeinsströndinni, Bśrma, Sżrlandi, Bahrain og hvernig alžjóšasamfélagiš hefur hunsaš įkall žeirra um tafarlausa hjįlp. Ķ fyrradag heyrši ég vištal viš konu frį Fķlabeinsströndinni žar sem hśn hafši oršiš vitni af žvķ aš sjö konur sem mótmęltu forseta sem stal völdum voru myrtar og hśn spurši, “hefur heimurinn gleymt okkur?” Žar hefur fólkiš kallaš eftir ašstoš en enga fengiš.


Žaš sem hefur gengiš į, eftir aš įkvešiš var aš setja į loftferšabann ķ Lķbżu eru miklu višameiri ašgeršir en ég hélt aš fólkiš ķ Lķbżu vęri aš kalla eftir og ljóst er aš ég get ekki stutt misnotkun į heimild öryggisrįšsins eins og raun ber vitni um. Ég lżsi žvķ haršri andstöšu viš frekari ķhlutun og kalla eftir alvöru umfjöllun um mįliš į žinginu. Ég vil žó taka žaš fram aš afstaša utanrķkisrįšherra hefur veriš skżr ķ umręšum į žinginu og žaš er aš sjįlfsögšu žingsins aš kalla eftir žvķ hvort aš rķkisstjórnin gjörvöll fylgi honum aš mįli.


Ég baš um umręšu og fund meš utanrķkismįlarįšherra sķšastlišinn föstudag til aš fara yfir stöšu mįla žvķ samkvęmt žvķ sem Össur tjįši mér byggt į heimildum sem hann hafši ašgang aš er vopnabśr Gaddafi og hans stušningsmanna fornt og ekki til mikilla afreka andspęnis hįtękni morštólum bandalagsrķkja hins vestręna heims. Formanni nefndarinnar Įrni Žór Siguršarsyni įsamt öšrum nefndarmönnum žótti ekki tilefni til aš fį utanrķkisrįšherra į fund nefndarinnar sem mér žótti mišur. Ķ gęr mišvikudaginn 23. mars var haldinn fundur į hefšbundnum fastatķma hjį utanrķkismįlanefnd og var žar fenginn starfsmašur rįšuneytisins til žess aš fara yfir mįlin ekki bara ķ Lķbżu heldur į gjörvöllu svęšinu en engin mįlefnaleg umręša um afstöšu nefndarinnar į mįlinu né framhald į žvķ. Ég lagši til ķ lok fundarins eftir aš įkvešiš var aš taka mįlefni Lķbżu af dagskrį žvķ žaš var eingöngu samręšur į milli mķn og fulltrśans śr rįšuneytinu, aš fenginn yrši fulltrśi frį SHA, tilnefndur frį žeirra hönd var Sverrir Jakobsson og kom ég žeim skilabošum įleišis. Ég hef enn ekki fengiš fundarboš og geri ekki rįš fyrir aš hann verši kallašur fyrir nefndina fyrr en ķ nęstu viku į hefšbundnum fundartķma.


Mér finnst ómögulegt aš hafa žetta ķ lausu lofti og mun halda įfram aš freista žess aš fį fund fyrr, taka mį fram aš helmingur nefndarinnar situr fund į morgun föstudaginn 25. mars til aš fara yfir ESB umsóknarferliš og žykir mér ęriš tilefni aš kalla alla nefndina saman til aš kanna hvort aš žaš sé vilji til žess aš senda yfirlżsingu af einhverju tagi eša semja įlyktun žar sem hęgt vęri kanna stušning žingsins viš įframhaldandi hernaš ķ Lķbżu. Nató mun vera ręst śt og vegna ašildar okkar aš žvķ bandalagi finnst mér brżnt aš žingiš leggi į sig smį vinnu til aš koma įleišis skżrum skilabošum um hver stefna raušgręnu rķkisstjórnarinnar er sem og annarra žingmanna.


Ég studdi upprunalega aš verša viš kalli almennings ķ Bengasi um flugbann ef öryggisrįšiš samžykkti žaš, eins og komiš hefur fram var žaš mér žungbęr įkvöršun og eftir aš sjį framvindu mįla undanfarna daga žį hef ég alfariš horfiš frį stušningi mķnum.


Ég óska eftir alvöru umręšu um mįliš ķ žinginu og aš žaš įlykti hvort aš žaš sé meš eša į móti įframhaldandi hernašarašgeršum ķ Lķbżu.


Mér skilst aš t.d. žing Spįnverja hafi gefiš leyfi fyrir žįtttöku landsins ķ aš framfylgja flugbanni ķ mįnuš, žannig aš ljóst er aš ķ žaš minnsta var fjallaš um mįlefniš į spęnska žinginu og greidd atkvęši um stušning viš ašgerširnar.


Žaš er naušsynlegt aš mįliš fįi lżšręšislegri mešferš ķ žinginu til žess aš žingmenn viti hvaša rök liggi aš baki įkvöršun um stušning viš flugbann ef slķkur stušningur er meš sanni įlyktun rķkisstjórnarinnar. 


Brś į milli žings og žjóšar

Įramótagrein fyrir Fréttablašiš: Birgitta Jónsdóttir

picture_2_1050972.pngŽaš er ófrišur į Ķslandi. Ķ ranglįtu samfélagi rķkir ófrišur. Stór hluti almennings hefur glataš trausti į ęšstu stofnanir landsins, ašeins 9% ašspuršra treysta Alžingi. Vantraustiš hrķslast um allt samfélagiš, žvķ rįšamenn og stofnanir hafa brugšist trausti fólksins. Viš lifum ķ samfélagi žar sem ljóst er aš lögin nį ekki til allra žeirra sem landiš byggja. Hinir ósnertanlegu ganga enn um göturnar og halda įfram aš žiggja greiša frį stjórnmįlafólki sem žykist ekki, žrįtt fyrir aš sitja aš völdum, geta gert neitt til aš breyta žvķ įstandi óréttlętis sem viš bśum viš. Til aš endurheimta traust žurfa žeir sem hafa völdin aš sżna ķ verki aš žeir séu traustsins veršir. Orš skulu standa en ekki vera föl fyrir völd.

Skipta žarf śt efstu lögum stjórnenda26512_10150116884270542_768090541_11338875_6784502_n.jpg
Žaš hafa margir furšaš sig į aš žaš fólk sem flestir treystu til aš mynda skjaldborg um heimilin ķ landinu, hafi brugšist žvķ trausti į jafn afgerandi hįtt og raun ber vitni. En žaš er ekkert furšulegt viš žaš. Kerfiš sjįlft er ónżtt. Hefš hefur skapast fyrir žvķ aš rįša fólk eftir flokkskķrteinum ķ efstu lögin į kerfinu. Žeir sem fara meš ęšstu völdin eru ekki rįšnir eftir menntun, hęfni eša getu. Ef kerfiš er eins og skemmt móšurkartafla žį er ljóst aš žeir sem standa henni nęst skemmast. Žaš er nįkvęmlega sama hverjir komast til valda – žeir munu skemmast ef ekki veršur alvöru uppstokkun ķ kerfinu. Til hvers aš reyna stöšugt aš tjasla ķ götin į ónżtu kerfi žegar tękifęri til endurnżjunar er til stašar? Žaš er ekki ašeins hérlendis sem fólk hefur gert sér grein fyrir žvķ aš kerfi sem žjónar alltaf hinum ósnertanlegu er ekki lengur įsęttanlegt. Samhljómur almennings vķšsvegar um heim veršur sķfellt sterkari. Fólk er hętt aš bęrast sem einstök hįlmstrį ķ vindi. Samstaša er möguleg į vķštękum grunni vegna tilkomu netsins og žar mį finna sķstękkandi hópa fólks sem er byrjaš aš undirbśa breytingar ķ takt viš žį stašreynd aš viš eigum bara eina plįnetu og ef heldur fram sem horfir, žį munu lķfsgęši barna okkar og barnabarna verša mjög slęm mišaš viš žaš sem viš höfum fengiš aš njóta.

Stefnuskrį Hreyfingarinnar er einfaldur tékklisti490581_1050977.jpg
Viš ķ Hreyfingunni höfum stundaš tilraunapólitķk. Viš skilgreinum okkur hvorki til hęgri né vinstri. Žaš er ljóst aš sś hugmyndafręši er aš renna sitt skeiš į enda. Viš skilgreinum okkur śtfrį mįlefnunum. Žegar stefna Hreyfingarinnar var mótuš ķ įrdaga Borgarahreyfingarinnar var įkvešiš aš setja saman stefnuskrį sem er tékklisti. Žessari tiltölulegu einföldu stefnu fylgjum viš en hśn lżtur fyrst og fremst aš žvķ aš koma hér į vķštękum lżšręšisumbótum. Aš fęra völd og įbyrgš til almennings. Žetta er hęgt aš gera meš žvķ aš lögfesta réttinn til aš kalla eftir žjóšaratkvęšagreišslum, persónukjöri žvert į flokka, skera į tengslin į milli fyrirtękja og flokka og nżrri stjórnarskrį sem tryggir aš aušlindir žjóšar tilheyra henni en ekki hinni ósnertanlegu valdamafķu sem hefur hrifsaš til sķn žessar aušlindir į markvissan hįtt allt frį upphafi hins unga lżšveldis okkar.

Almenningur taki žįtt ķ aš móta samfélagišvik-burt-rikistjorn_-kosningar-strax-_28-of-81.jpg
Stefnuskrįin er grunnstošin sem viš ķ žinghópnum viršum og vorum kosin śt į. Önnur mįl sem ekki falla undir žessa stefnu fylgjum viš sem einstaklingar rétt eins og kvešur į um ķ žvķ drengskaparheiti sem viš skrifum undir sem nżir žingmenn. Viš sękjumst ekki eftir völdum. Sś blinda foringjahollusta sem hefur einkennt mannkyniš um įržśsundir er eitthvaš sem almenningur veršur aš lįta af. Žessi öld veršur öld almennings ekki leištoga. Völdum fylgir mikil įbyrgš. Er almenningur tilbśinn aš taka viš völdum meš žvķ aš gefa žau ekki frį sér heldur verša virkir žįtttakendur ķ aš móta samfélagiš sitt? Ég vona žaš. Sķfellt fleiri kalla eftir žvķ. Ég mun gera mitt besta til aš skapa naušsynleg verkfęri til aš žaš sé hęgt. Žegar stefnumįlum Hreyfingarinnar veršur nįš getum viš meš góšri samvisku lagt hana nišur, žvķ žį hefur traust brś į milli žings og žjóšar hefur veriš smķšuš.


Fundaš ķ ašdraganda kjarasamninga

 

Ķ dag įttum viš žingmannahópur Hreyfingarinnar fund meš tveimur af öflugustu forystumönnum verkalżšhreyfingarinnar, Vilhjįlmi Birgissyni og Ragnari Žór Ingólfssyni. Fundurinn var opinskįr og mįlefnalegur. Mešal umręšuefnis voru lżšręšislegar umbętur į lķfeyrissjóšunum og frumvarp til laga um lögbundin lįgmarkslaun nįist ekki fram višunandi launahękkanir ķ komandi kjarasamningum.

Upphaflega stóš til aš fundaš yrši meš Gylfa Arnbjörnssyni forseta ASĶ en hann hafši óskaš eftir fundi meš žingmönnum Hreyfingarinnar til aš ręša stöšuna ķ ašdraganda kjarasamninga. Žegar žingmennirnir óskušu eftir žvķ aš žeir Vilhjįlmur og Ragnar tękju einnig žįtt ķ fundinum neitaši Gylfi hins vegar aš męta.


AGS styšur almennar ašgeršir: fyrir suma

Žaš hefur boriš nokkuš į žvķ aš AGS hafi haldiš žvķ fram, į fundum meš žingmönnum, hagsmunasamtökum og fjölmišla, aš sjóšnum finnist žaš naušsynlegt aš fara ķ almennar ašgeršir fyrir heimilin.

AGS bošaši Hreyfinguna į sinn fund į föstudaginn og var um margt afar fróšlegur. Į fundinn męttu žingmenn Hreyfingarinnar og 4 fulltrśar frį AGS.

Ég hef ķ nokkur įr višaš aš mér upplżsingar um žaš hvernig žeim löndum sem hafa veriš undir handleišslu AGS hefur farnast ķ žvķ prógrammi og žvķ var ekki laust viš žaš aš ég hefši af žvķ žungar įhyggjur žegar engin önnur leiš virtist fęr en aš kalla eftir ašstoš žeirraķ įrdaga hrunsins. Sķšan žį hefur mikiš vatn runniš til sjįvar og viš höfum fengiš aš finna fyrir žvķ į eigin skinni hvernig okkur farnast ķ žessu prógrammi. Margir sérfręšingar og stjórnmįlamenn héldu žvķ fram aš viš myndum fį sérmešferš og aš viš myndum koma betur śt śr AGS prógrammi en t.d.  Argentķna. 

Nś er svo komiš aš žaš lķtur śt fyrir aš žaš sé aš takast aš žurrka śt millistéttina hérlendis eins og tókst ķ Argentķnu. Žaš sem var gagnlegt viš fundinn meš 4 fulltrśum AGS ķ gęr var aš hęgt var aš leišrétta misskilning og fį į hreint įlitamįl.

Ég hóf fundinn į žvķ aš spyrja hvort aš žaš vęri rétt aš sjóšurinn vęri fylgjandi almennum ašgeršum. Žeir sögšu svo vera.  Fulltrśar AGS višurkenndu aš žeir hefšu lagt žaš til sķšan ķ upphafi įrs 2009 og žaš hefši veriš rętt viš rķkisstjórnina, žingmenn og hagsmunasamtök. Mér fannst eitthvaš ekki passa og žrżsti į aš fį vitneskju um hvaš žeir ęttu nįkvęmlega žegar žeir tölušu um almennar ašgeršir. Žį kom hiš merkilega ķ ljós: AGS styšur almennar ašgeršir fyrir suma!  (Ķ mķnum huga er žį ekki hęgt aš kalla žaš almennar ašgeršir, ef žaš er bara fyrir suma.) 

Hér er skilgreining AGS į almennum ašgeršum varšandi hśsnęšislįn.

Žaš eru tveir hópar hśsnęšislįntakenda. Fyrsti hópurinn er fólkiš sem getur ekki borgaš. (Žeir sem eru nś žegar komnir fram yfir bjargarbrśnna.) Seinni hópurinn er fólkiš sem enn getur borgaš.

Vegna žess aš fyrsti hópurinn į ekkert og getur ekki borgaš, žį fęr hann leišréttingu. Hinn hópurinn getur borgaš og žvķ er ekkert réttlęti samkvęmt hugmyndafręši AGS žeim til handa. Žeim ber aš borga. AGS finnst ranglįtt aš aumingja vesalings fjįrfestarnir taki į sig eitthvaš af žvķ vandamįli sem žeir bįru höfušįbyrgš į aš skapa. 

Mér fannst merkilegt aš žeir hefšu ekki skilgreint žetta sem žrjį hópa og lagši til aš žeir myndu flokka žetta į annan hįtt, žaš vęri ekki hęgt aš horfa fram hjį žvķ aš žrišji hópurinn sem hęgt vęri aš stašsetja į milli fyrsta og žrišja er hópurinn sem rétt nęr svo aš borga nśna, žessi hópur er kominn śt aš bjargbrśninni og mun fara sömu leiš og fyrsti ef ekkert veršur gert. Žaš vill svo til aš žetta er langstęrsti hópurinn. Ég spurši Franek Roswadowski hvort aš fulltrśar AGS į Ķslandi vildu vera įbyrgir fyrir žvķ aš žessi hópur myndi hrynja fram aš bjargbrśninni į nęstu mįnušum og viš tók ašeins žögn frį fulltrśum sjóšsins.

Žaš er deginum ljósara aš AGS styšur EKKI almennar ašgeršir og munu ašeins leggja til aš žeir sem reiknašir eru sem fólkiš sem getur ekki borgaš śtfrį višmišum umbošsmanns skuldara fįi leišréttingu.

Mér finnst ķ žaš minnsta mjög gott aš žetta er žį komiš į hreint,  žvķ sumir sem hafa barist fyrir leišréttingu hafa falliš fyrir mjśkmęlgi AGS og ekki gengiš nęgilega hart aš žeim aš skilgreina hvaš žeir eiga viš. Žaš mį ekki gleymast aš AGS hefur yfirleitt alltaf stašiš vörš um fjįrmagnseigendur og žvķ fannst mér eitthvaš bogiš viš tal žeirra um almennar ašgeršir.

Žeir žvertóku fyrir aš oršalag sem hęgt vęri aš skilja sem tillögu um aš orkufyrirtękin yršu einkavędd vęri rétt,  eftir śtskżringar žeirra um hvaš žessi texti žżddi get ég tekiš žį trśarlega, žeir leggja semsagt til aš einkavęšingin verši vķštękari, ekkert samt sem undanskilur orkufyrirtękin, en žeir leggja til almennar einkavęšingar hjį hinu opinbera.

Ég lęt svo fylgja bréf frį Gunnari Tómassyni sem hann skrifaši Roswadowski ķ gęr śt af žessum mįlum.

 

November 6, 2010

 

Dear Mr. Roswadowski,

As an old IMF hand(1966-1989), I noted with interest Althing member Margrét Tryggvadóttir’s following comments on her Facebook page (in my translation):

“[I] met with four IMF staff members today [November 5]. They found it totally incomprehensible why we are requesting that creditors and debtors should share losses resulting from the economic collapse.”

And, indeed, it makes no sense in the context of the IMF’s mainstream economic world-view (The Washington Consensus) to re-allocate losses incurred on account of Iceland’s economic collapse between creditors and debtors through the political process.

However, many/most of those who emerged as substantial creditors from the collapse owed their good fortune to strictly non-economic causes, namely, actions taken through thepolitical process to shelter their capital at the cost of their fellow citizensand foreign creditors.

As a matter of principle, the IMF does not interfere in the internal affairs of member countries. Thus, the IMF did not oppose the Icelandic government’s expansion of deposit insurance and retroactive re-ordering of the priority status of claims on the financial system in October 2008. 

The request that creditors and debtors should share losses resulting from the economic collapseis predicated on grounds of equity and justice. It envisages a partial roll-back of the pro-creditor measures previously taken by the Icelandic government on non-economic grounds. 

The request is one that the IMF, as an institution, based on law and moral authority“ in the words of former Managing Director Jacques de Larosičre, can and should embrace and support.

 

With kind regards,

 

Gunnar Tómasson

IMF Advisor, ret.

  


Rįšherraįbyrgšar ręša

Ég vil byrja į aš žakka hįttvirtum žingmönnum Atla Gķslasyni og Sigurši Inga Jóhannssyni fyrir mjög greinagóšar ręšur žar sem störf nefndarinnar eru rakin og hvet žingmenn til aš kynna sér ręšur žeirra.

 

Ķ dag ręšum viš um įbyrgš. Žegar mašur les skżrslu rannsóknarnefndar er ljóst aš enginn gengst viš įbyrgš. Fariš er ķ hinn margfręga leik, hver stal kökunni śr krśsinni ķ gęr og įbyrgšinni velt į ašra. Enginn er mašur meš meiru og višurkennir mistök sķn og axlar žį įbyrgš sem žeim fylgja. Ég verš aš višurkenna frś forseti aš ég ber litla viršingu fyrir fólki sem getur ekki gengist viš įbyrgš į sķnum mistökum og minnsta viršingu ber ég fyrir fólki sem varpar henni yfir į ašra ķ von um aš sleppa og aš athyglin beinist aš einhverju öšru.

 

Ég ber aftur į móti mikla viršingu fyrir fólki sem gengst viš mistökum, išrast og einsetur sér aš lęra af mistökunum. Žaš fer ekki mikiš fyrir slķku fólki hér innan dyra fyrr og nś.

 

Ķ ķslenskri stjórnmįlahefš er žetta vištekin venja og žaš eru ekki margir žingmenn né rįšherrar sem hafa stigiš hér upp ķ pontu og višurkennt ępandi mistökin ķ gegnum įrin og vikiš af žingi ķ kjölfariš. Enginn hefur stigiš hér upp ķ pontu og gengist viš įbyrgš į ašgeršaleysinu ķ ašdraganda bankahrunsins. ENGINN. Žvķ mišur er žaš ljóst aš afleišingar hrunsins eru svišinn jörš hjį žśsundum ķslendinga sem höfšu ekki ašgengi aš sömu upplżsingum og rįšherrar og žingmenn sem įttu ašild aš žeirri rķkisstjórn sem hrakin var frį völdum meš bśsįhaldabyltingunni.

 

Ein afleišing hrunsins mun birtast ķ žeirri ömurlegu stašreynd aš ķ nęsta mįnuši munu mörg hundruš fjölskyldur missa heimi sķn vegna žeirra mistaka, vanrękslu og gįleysis rįšamanna sem hér er fjallaš um ķ dag.

 

Frś forseti nś žegar hafa ansi mörg stór orš veriš lįtin  falla, ég įsamt fleirum žingmönnum śr žingmannanefndinni höfum m.a. veriš vęnd um aš vera blóšžyrst śt af žvķ aš viš viljum lįta kalla saman Landsdóm til aš taka til umfjöllunar įkęru į hendur 4 rįšherrum. Viš skulum ašeins setja hlutina ķ samhengi, samkvęmt skżrslu rannsóknarnefndar alžingis eru žeir ašilar sem viš leggjum til aš verši kallašir fyrir Landsdóm įbyrgir vegna ašgeršaleysi og vķtaveršu gįleysi. Vęri žaš ekki vķtavert gįleysi aš gera ekki neitt og bregšast viš žeim įfellisdómi sem skżrslan er meš sanni? Ég upplifi žaš ekki sem sérstakan hefndaržorsta eša blóšžorsta aš vilja lśta leišsögn žeirrar skżrslu sem svo mikiš hefur veriš męrš hér ķ žingsölum sem tķmamóta skżrsla sem okkur ber aš lęra af. Viš getum ekki bara sleppt žvķ sem er óžęgilegt og snżr aš įbyrgš rįšherra. 

 

Ég vil ekki kalla saman landsdóm til aš frišžęgja almenning eins og einn hęstrįšandi rįšherra lét nżveriš hafa eftir sér, ég vil aftur į móti kalla saman Landsdóm vegna žess aš mér ber aš gera žaš śtfrį žeim starfskyldum sem okkur voru settar ķ žingamannanefndinni, śt af samvisku minni og śtfrį ótal fundum sem viš sįtum meš sérfręšingum į žessu sviši og tóku undir žaš lagalega mat um rįšherraįbyrgš og tilefni til įkęru sem fólst ķ skżrslu rannsóknarnefndar.

 

Mér finnst lķka mikilvęgt ķ ljósi žess aš enginn hefur sżnt išrum né vilja til aš breyta žeim ónżtu hefšum sem tķškast meš oddvitaręši og vanviršingu fyrir heilbrigšri skynsemi eins og aš halda almennilegar fundargeršir į efstu stigum stjórnsżlsunnar, mér finnst žaš mikilvęgt aš viš žingmenn sżnum ķ verki aš slķkt aš slķkt verklag er ekki bošlegt og aš viš séum mešvitušum um hve skašlegt žaš er velferš landsmanna aš halda įfram į sömu braut og haldiš var ķ nįinni fortķš. Viš erum aš kljįst viš skašann af óvöndušum  vinnubrögšum. Išrunarleysiš er svo stórfellt aš töluveršur hluti fyrrum rķkisstjórnar situr enn į žingi, bęši sem óbreyttir žingmenn sem og ķ ęšstu stöšum ķ rįšuneytunum.

 

Aš draga fólk fyrir Landsdóm er oršalag sem heyrist mikiš hér inni og endurvarpast ķ fjölmišlum. Žį tala margir um aš žaš sé erfitt aš senda vini sķna hugsanlega ķ fangelsi og upp teiknast mynd sem į sér litla stoš ķ veruleikanum. Žaš vita žaš allir aš hįmarks refsing ef Landsdómur dęmir er tveggja įra fangelsisdómur, ólķklegt er aš neinn muni sęta hįmarksrefsingu. Ef rįšherrarnir fyrrum verša sakfelldir žį er nęsta ljóst aš žeir munu sennilega ašeins žurfa aš sęta refsingar sem inniber skilorš eša fjįrsekt. Ķ žessu samhengi langar mig į aš benda aš einn af žeim ašilum sem dęma į śt af žvķ aš hśn leyfši sér aš mótmęla vanhęfri rķkisstjórn į hinum hįhelgu įheyrendapöllum veršur ķ oršsins fyllstu merkingu dregin fyrir dóm laugardaginn 1. desember žrįtt fyrir aš eiga von į barni į sama tķma. Ekkert tillit er tekiš til hennar ķ žeim pólitķsku ofsóknum sem eiga sér staš gagnvart žeim einstaklingum sem var nóg bošiš śt af vanmętti rįšamanna aš axla įbyrgš og segja af sér į sķnum tķma, žrįtt fyrir aš öllum var ljóst aš sś rķkisstjórn sem hér réši rķkjum var meš öllu vanhęf og hafši sżnt af sér vķtavert gįleysi.

 

Žeir nķu einstaklingar sem įkęršir eru fyrir įrįs į žingiš eru įkęrš śtfrį 100gr. žar sem hįmarks refsins er hvorki meiri né minni en lķfstķšarfangelsi. Ef mašur ber saman žessi tvö mįl žį veršur mašur aš draga efa hvort aš viš meš sanni bśum ķ alvöru réttarfarsrķki, sér ķ lagi ef aš žingiš mun ekki hafa dug til aš afgreiša žessar žingsįlyktanir meš žvķ sniši sem lagt upp var meš.

 

Žaš var meš sanni ekki hęgt aš koma fyrir hruniš, en žaš var hęgt aš minnka hve stórfellt žaš varš meš ešlilegum stjórnsżslulegum ašgeršum sem raktar eru ķ greinagerš žingsįlyktunnar žeirrar sem viš fjöllum um ķ dag. Žaš er mikilvęgt aš muna aš ef viš setjum ekki skżr mörk gagnvart žvķ hvar įbyrgšin liggur fyrir žį sem sitja į valdastólum nś og ķ framtķšinni. Viš veršum aš sķna ķ verki aš viš viljum lęra af fortķšinni.

 

Žvķ mišur er hętt viš žvķ aš allt hóliš į ašra vinnu žingmannanefndarinnar og varšar hina sameiginlegu žingsįlyktun nefndarinnar sé byggt į innan tómum oršum sem ęttu betur heim ķ 17. jśnķ ręšum eša ķ kosningaherferš. Viš viljum ekki endurtaka oddvitaręšiš, valdarįnin, brotnu rįšherraįbyrgšarkešjuna eša aš fólk firri sig įbyrgš meš žvķ aš benda į ašra, eša hvaš? 

 

Frś forseti

 

Af hverju eru ekki žeir sem bera mesta įbyrgš į hinu hryllilega hruni lįtnir sęta įbyrgš? Til hvers aš kalla saman landsdóm ef Davķš og Halldór verša ekki lįtnir sęta įbyrgš? Er ekki veriš aš hengja bakara fyrir smiš?

 

Aušvitaš vęri best ef viš hefšum žannig lög aš rįšherraįbyrgš fyrnist ekki į ašeins žremur įrum.

 

En žau rök aš ekki sé forsenda til žess aš kalla fólk til įbyrgšar sem er ekki eins mikiš įbyrgt fyrir hruninu og afleišingum žess er aušvitaš alger rökleysa. Žaš mętti bera žetta saman viš žaš ef aš tveir ašilar taka žįtt ķ žjófnaši. Einn stelur 5 milljónum, hinn 4 milljónum, žessi sem stal mest sleppur, į žį ekki aš kęra žann sem stal minna?

 

Mikil harmakveini heyrast vķša um aš löginn um Landsdóm séu śr sér genginn, forngripur sem lķtiš mark sé į takandi, risaešla ķ lögfręšilegu tilliti og marklaus vegna hrumleika. Vil ég benda į aš žessi lög eru óvenju vel śr garši gerš mišaš viš hįan aldur, lögin eru žó ekki eldri en 50 įra sem er nokkuš yngra en flest žaš sem finna mį ķ stjórnarskrįnni okkar og ef žetta eru rökin og fólk getur ekki fellt sig viš gömul lög žį skulum viš bara hętta aš fylgja öllum lögum sem eru eldri en 50 įra, žar į mešal undirstöšum stjórnarskrįr landsins. 

 

Frś forseti 

 

Žśsundir landsmanna hafa flśiš land, žśsundir hafa misst vonina, žśsundir žurfa aš velja į milli žess aš borga af stökkbreyttum lįnum eša geta braušfętt fjölskyldur sķnar. Tugžśsundir hafa glataš öllu trausti į valdastofnanir žessa lands, sér ķ lagi alžingi.

 

Žvķ er žaš meš sanni hįlf ömurlegt aš eyša dżrmętum tķma ķ žessi ręšuhöld į mešan mikil ólga er ķ samfélaginu śt af žvķ sem margir upplifa sem sérpantašan dóm ķ hęstarétti. Žaš veršur samt ekki undan žvķ komist aš fjalla um žetta "erfiša" mįl og hvet ég samžingmenn mķna aš hafa hugrekki til žess aš lįta įlyktunina hafa sinn gang įn klękja eša tilrauna til aš eyšileggja mįliš. Ég leyfi mér aš trśa žvķ aš hįttvirtir žingmenn bśi yfir nęgilega miklu hugrekki til aš kjósa um žessar įlyktanir ķ staš žess aš hindra aš žęr fįi ešlilega žinglega mešferš.

 

frś forseti

 

Mikiš er talaš um viršingu žingsins,  ég leyfi mér aš spyrja žingmenn, hįttvirta sem hęstvirta um žaš hvort aš žaš sé til žess falliš aš auka viršingu žingsins aš hér sitja ķ valdamestu stólum hins hįa alžingis fólk sem įtti ašild aš rķkisstjórn žeirri sem fékk įfellisdóm ķ skżrslu rannsóknarnefndar? Hvernig er hęgt aš firra sig įbyrgš į žeim hörmungum sem žess žjóš žarf aš bera um ókomna tķš og ekkert sér fyrir endann į? Ętlar enginn aš gangast viš žeirri įbyrgš? Enginn? Hvernig er hęgt aš ętlast til žess aš almenningur virši žetta svokallaša réttarrķki ef žaš į bara viš suma? Žaš er skylda žingsins aš sżna af sér gott fordęmi og skora ég į žingmenn aš fylgja žeim drengskapareiš sem žau tóku žegar žeir hįttvirtir tóku viš embętti. Ég skora į žį aš hlusta į samvisku sķna og hjarta og beita sig vęgšarlausum heišarleika um hver heill žessa samfélags eru ef enginn rįšamašur mun sęta įbyrgš?


mbl.is Mikil reiši innan VG
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Mótmęli fyrir utan Sešlabankann į mįnudaginn

Fann žessa auglżsingu į facebook: ég ętla aš męta.

Tilmęlum FME og Sešlabanka Ķslands gegn Hęstarrdómi mótmęlt

Date:
Monday, 05 July 2010
Time:
12:00 - 13:00
Location:
Viš Sešlabanka Ķslands


dscf4627.jpgĶslendingum blöskrar!

Tekin er afstaša fjįrmįlafyrirtękjanna eina feršina enn, žar sem Fjįrmįlaeftirlitiš og Sešlabanki Ķslands leyfa sér aš vaša yfir dóm Hęstarréttar meš "TILMĘLUM UM LĘGSTU MEŠALVEXTI FRĮ 2007 SEM ERU 14.76%". (ekki 8,6%).

Hvert eru menn aš fara meš Ķsland? Eiga žessar stofnanir aš fį leyfi til aš hnekkja dómi Hęstarrétar? Lįtum viš žetta lķka yfir okkur ganga?

Takiš meš ykkur verkfęri sem bśa til mikinn hįvaša įsamt spjöldum og öllu öšru sem žiš hugsanlega hafiš mešferšis.

Viš kyngjum žessu ekki žegjandi - nś er męlirinn fullur! Bakkafullur bikarinn er ekki nęgjanlega stór fyrir allt žaš óréttlęti sem yfir okkar žjóš hefur gengiš! Nęjanlega stór bikar fyrirfinnst ekki!

Stöndum saman öll sem eitt!

mbl.is Krafšir um hįar bętur?
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Nęsta sķša »

Höfundur

Birgitta Jónsdóttir
Birgitta Jónsdóttir

Ég vil gjarnan láta eitthvað gott af mér leiða í samfélagi manna. Ég mun einbeita mér að því að því að búa til vettvang fyrir þjóðina að vinna að þeim lýðræðisumbótum sem hún krefst og vill leggja sína krafta í. Ég starfa sem þingmaður og þingflokksformaður fyrir Hreyfinguna - fyrir fólkið í landinu. Ég er formaður vina Tíbets.

Ég vil hafa athugasemdakerfið opið - bið fólk samt um að tjá sig eins og það myndi gera ef við stæðum augnlitis til augnlitis. Ég mun því miður ekki alltaf hafa tíma til að svara kommentum eða tölvupósti en ég reyni að lesa allt með opnum huga. Vil gjarnan nota þetta sem vettvang fyrir fólk að koma með hugmyndir um hvað mætti betur fara í samfélginu okkar.

Ég aðhyllist engin sérstök trúarbrögð, ég tilheyri engu sérstöku flokkakerfi, ég tilheyri engu sérstöku nema þessu stórmerkilega mannkyni og þessari yndislegu jörð. Ég er þakklát fyrir að lifa á sögulegum tímum þar sem allt getur gerst. 

Netfang: birgitta@this.is

Bękur

Bękurnar mķnar

  • Bók: Tuttugasta öldin og lęrdómar hennar
    Mikhail Gorbatsjov og Daisaku Ikeda : Tuttugasta öldin og lęrdómar hennar (ISBN: 9979-772-77-8 )
    Žżddi žessa įsamt Jóni Karli Stefįnssyni
  • Bók: Lķfsreglurnar fjórar - the Four Agreements
    don Miguel Ruiz: Lķfsreglurnar fjórar - the Four Agreements (ISBN: 9979768835)
    Lķfsreglurnar fjórar er ęvaforn indjįnaspeki sem hefur fariš sigurför um heiminn. Bókin er byggš į fornri visku Tolteka-indjįna og śtskżrir sannindi sem er aš finna ķ helgum dulspekihefšum vķšsvegar um heim. Lesanda eru kynntar fjórar einfaldar en magnašar lķfsreglur sem vķsa leišina aš frelsi og sjįlfstęši einstaklingsins. Höfundurinn, don Miguel Ruiz, er af ętt gręšara og seišmanna sem hafa iškaš Toltekafręšin frį aldaöšli. Hann er heimsžekktur fyrir bękur sķnar og fyrirlestra.
  • Bók: Dagbók kameljónsins
    Birgitta Jónsdóttir: Dagbók kameljónsins (ISBN: 9979973307)
    Dagbók kameljónsins er žroskasaga stślku sem hefur žurft aš berjast viš aš sogast ekki inn ķ gešveiki ęttmenna sinna, en sjįlfsvķg žeirrar manneskju sem hśn leit į sem klettinn ķ lķfi sķnu veršur til žess aš hśn gerir sér ljóst hve dżrmętt lķfiš er. Meš žvķ aš žvinga sig til aš muna fortķšina skapar hśn möguleika į aš eiga sér einhverja framtķš. Alkóhólismi móšur hennar vegur jafnframt žungt ķ žessu verki og hefur afgerandi įhrif į sjįlfmešvitund söguhetjunnar sem į endanum öšlast žroska til aš sjį manneskjuna handan sjśkdómsins sem brżst oft śt ķ mikilli sjįlfhverfu žess sem er haldin honum og skilur ašra fjölskyldumešlimi eftir meš žvķ sem nęst ósżnilegan gešręnan sjśkdóm sem jafnan er kenndur viš mešvirkni. En žetta er engin venjuleg bók, hśn er brimfull af von og lausnum, ęvintżrum og einlęgni og fellur aldrei inn ķ pytt sjįlfsvorunnar. Bókin er tilraun til aš brśa biliš į milli žess myndręna sem oft fyrirfinnst ķ dagbókum, en formiš bķšur upp į vęgšarlausan heišarleika og gefur lesandanum tękifęri į aš nota sitt eigiš hugarflug.

Heimsóknir

Flettingar

  • Ķ dag (23.8.): 1
  • Sl. sólarhring: 5
  • Sl. viku: 11
  • Frį upphafi: 502757

Annaš

  • Innlit ķ dag: 1
  • Innlit sl. viku: 10
  • Gestir ķ dag: 1
  • IP-tölur ķ dag: 1

Uppfęrt į 3 mķn. fresti.
Skżringar

Nżjustu myndir

  • ...011-02-25_l
  • ...unknown
  • ...581_1050977
  • ...x-_28-of-81
  • ...490581
Įgśst 2017
S M Ž M F F L
    1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30 31    

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.